نرخ بهره ژاپن احتمالاً تا پایان سال ۲۰۲۶ بار دیگر افزایش خواهد یافت؛ زیرا افت شدید ارزش ین و رشد هزینه واردات انرژی، نگرانیها درباره بازگشت فشارهای تورمی را تشدید کرده است. نتایج نظرسنجی رویترز نشان میدهد اکثریت اقتصاددانان انتظار دارند بانک مرکزی ژاپن تا ماه دسامبر نرخ سیاستی خود را افزایش دهد و برخی حتی ماه اکتبر را زمان محتمل اقدام بعدی میدانند.
براساس این نظرسنجی که بین ۱۳ تا ۲۱ ژوئیه انجام شده، ۹۵ درصد اقتصاددانان پیشبینی کردهاند بانک مرکزی ژاپن در سهماهه جاری نرخ بهره را بدون تغییر نگه دارد. این بانک در ماه ژوئن نرخ بهره را به یک درصد رساند که بالاترین سطح در حدود سه دهه اخیر به شمار میرود.
بااینحال، ۸۶ درصد پاسخدهندگان انتظار دارند نرخ بهره تا پایان دسامبر با افزایش ۰.۲۵ واحد درصدی به ۱.۲۵ درصد برسد. این رقم نسبت به نظرسنجی ماه ژوئن رویترز، که ۷۹ درصد اقتصاددانان چنین پیشبینیای داشتند، افزایش یافته است.
برای دنبالکردن جدیدترین تحولات سیاست پولی، نرخ ارز و تصمیمات بانکهای مرکزی، میتوانید به بخش اخبار ایران اسکم مراجعه کنید.
نرخ بهره ژاپن چه زمانی افزایش مییابد؟
از میان ۵۱ اقتصاددانی که زمان مشخصی برای افزایش بعدی نرخ بهره اعلام کردهاند، ۵۳ درصد ماه دسامبر و ۳۵ درصد ماه اکتبر را انتخاب کردهاند. تنها هشت درصد معتقدند افزایش بعدی در ژانویه یا پس از آن رخ خواهد داد.
کازوتاکا مائدا، اقتصاددان ارشد مؤسسه Meiji Yasuda Research Institute، انتظار دارد بانک مرکزی ژاپن در ماه اکتبر نرخ بهره را افزایش دهد. به ارزیابی او، روند افزایش نرخها که تاکنون تقریباً هر شش ماه یکبار انجام شده، ممکن است برای مقابله با تورم و فشار فروش ین کمی سریعتر شود.
بانک مرکزی ژاپن در شرایط دشواری قرار گرفته است. پایین نگهداشتن نرخ بهره میتواند به تضعیف بیشتر ین و افزایش قیمت کالاهای وارداتی منجر شود، اما افزایش سریع نرخها نیز ممکن است هزینه تأمین مالی شرکتها و دولت را بالا ببرد و به روند شکننده بهبود اقتصادی آسیب وارد کند.
ضعف ین چگونه ریسک تورم را افزایش میدهد؟
ارزش ین در معاملات روز سهشنبه تا سطح ۱۶۳.۲۴ ین در برابر هر دلار کاهش یافت؛ ضعیفترین سطح این ارز از دسامبر ۱۹۸۶. رشد قیمت نفت و افزایش بازده اوراق خزانهداری آمریکا از عواملی بودند که به تقویت دلار و فشار بیشتر بر ین منجر شدند.
ضعف ین برای اقتصاد ژاپن اهمیت زیادی دارد، زیرا این کشور بخش قابلتوجهی از انرژی و مواد اولیه موردنیاز خود را وارد میکند. هرچه ارزش پول ملی کاهش یابد، هزینه خرید نفت، گاز و سایر کالاهای وارداتی افزایش پیدا میکند و این هزینهها میتوانند به قیمت مصرفکننده منتقل شوند.
اگرچه تورم هسته ژاپن طی چهار ماه گذشته پایینتر از هدف دو درصدی بانک مرکزی قرار داشته، میانه پیشبینی اقتصاددانان نشان میدهد این نرخ احتمالاً تا سهماهه چهارم، تحت تأثیر افزایش قیمت نفت، به محدوده میانی دو درصد بازمیگردد.
آتسوشی تاکدا، اقتصاددان ارشد Itochu Research Institute، معتقد است افزایش زودهنگام نرخ بهره میتواند یکی از گزینههای بانک مرکزی برای کنترل فشار تورمی ناشی از ضعف ین باشد. در مقابل، او هشدار داده است که این اقدام ممکن است انتظارات شرکتها برای افزایش هزینه وام را تقویت کرده و تمایل آنها به سرمایهگذاری را کاهش دهد.
برای اطلاع از زمان تصمیمات بانک مرکزی ژاپن، انتشار دادههای تورم و دیگر رویدادهای مؤثر بر بازار فارکس، میتوانید از تقویم اقتصادی ایران اسکم استفاده کنید. امکان فعالسازی هشدار ۱۵ دقیقه پیش از انتشار رویدادهای مهم اقتصادی نیز در این بخش فراهم است.
افزایش نرخ بهره چه اثری بر ین و USD/JPY دارد؟
افزایش نرخ بهره ژاپن در حالت معمول میتواند از ارزش ین حمایت کند؛ زیرا بازده داراییهای مبتنی بر ین را افزایش میدهد و فاصله نرخ بهره ژاپن با اقتصادهایی مانند آمریکا را کاهش میدهد. این موضوع ممکن است فشار نزولی بر جفتارز USD/JPY ایجاد کند.
بااینحال، واکنش بازار فقط به یک تصمیم نرخ بهره وابسته نیست. جهت بازده اوراق آمریکا، قیمت نفت، وضعیت اقتصاد ژاپن و انتظارات سرمایهگذاران درباره اقدامات بعدی بانک مرکزی نیز بر مسیر ین اثرگذار هستند.
نظرسنجی رویترز همچنین نشان میدهد ۷۰ درصد اقتصاددانان انتظار دارند نرخ سیاستی ژاپن تا پایان سهماهه دوم سال ۲۰۲۷ حداقل به ۱.۵ درصد برسد. اکثر پاسخدهندگان نیز نرخ ۱.۵ درصد را بهعنوان سطح نهایی احتمالی چرخه افزایش نرخ در نظر گرفتهاند، هرچند پیشبینیها بین ۱.۲۵ تا دو درصد متغیر است.
نگرانی درباره بدهی دولت ژاپن
یکی از مهمترین موانع افزایش سریع نرخ بهره، سطح بالای بدهی دولت ژاپن است. با افزایش بازده اوراق دولتی، هزینه پرداخت بهره بدهی نیز بیشتر میشود و میتواند فشار تازهای بر بودجه دولت ایجاد کند.
در نظرسنجی رویترز، ۵۸ درصد اقتصاددانان اعلام کردهاند که نسبت به هزینه بازپرداخت بدهی ژاپن در دو تا سه سال آینده «بسیار» یا «تا حدودی» نگران هستند. این نگرانی همزمان با صعود بازده اوراق دولتی ژاپن به بالاترین سطوح چند دهه اخیر افزایش یافته است.
نزدیک به ۸۰ درصد اقتصاددانان نیز معتقدند نرخ دلار به ین در محدوده ۱۶۰، با بنیانهای اقتصادی ژاپن سازگار نیست و نشاندهنده ضعف بیش از اندازه پول ملی است.
چرا این خبر مهم است؟
تصمیم بانک مرکزی ژاپن میتواند یکی از مهمترین محرکهای بازار ارز در ماههای آینده باشد. ین سالها بهدلیل نرخ بهره بسیار پایین ژاپن، ارز محبوب معاملات انتقالی یا Carry Trade بوده است. افزایش نرخ بهره میتواند بخشی از این معاملات را معکوس کند و نوسانات گستردهای در بازار ارز، اوراق و سهام ایجاد کند.
این خبر همچنین نشان میدهد بانک مرکزی ژاپن باید میان کنترل تورم و حمایت از رشد اقتصادی تعادل برقرار کند. تأخیر در افزایش نرخ میتواند تضعیف ین را تشدید کند، درحالیکه افزایش سریع آن ممکن است فشار بیشتری بر شرکتها، دولت و مصرفکنندگان وارد کند.
برای معاملهگران فارکس، مسیر نرخ بهره ژاپن و واکنش USD/JPY به سطح ۱۶۰ اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا هرگونه تغییر در انتظارات بازار میتواند به نوسانات سریع این جفتارز منجر شود.
جمعبندی
نتایج نظرسنجی رویترز نشان میدهد بیشتر اقتصاددانان انتظار دارند بانک مرکزی ژاپن تا پایان دسامبر نرخ بهره را به ۱.۲۵ درصد افزایش دهد. ضعف تاریخی ین، رشد قیمت نفت و احتمال بازگشت تورم، زمینه را برای ادامه تدریجی سیاست انقباضی فراهم کرده است.
بااینحال، بانک مرکزی ژاپن همچنان با ریسکهای مهمی روبهرو است. افزایش نرخ میتواند از ین حمایت کند، اما همزمان هزینه بدهی و تأمین مالی را افزایش دهد و به بهبود اقتصادی آسیب بزند. در ماههای آینده، دادههای تورم، روند قیمت نفت و سطح جفتارز USD/JPY تعیین خواهند کرد که افزایش بعدی در اکتبر انجام میشود یا تا دسامبر به تعویق میافتد.
منبع
Reuters | 23/07/2026