سقوط سهام فناوری در بازارهای جهانی دیگر یک اصلاح محدود در چند شرکت بزرگ نیست. فشار فروش از تولیدکنندگان تراشه و حافظه آغاز شده و به بخش گستردهتری از شرکتهایی رسیده است که طی ماههای گذشته از رونق سرمایهگذاری در هوش مصنوعی سود برده بودند.
گزارش یاهو فایننس نشان میدهد سرمایهگذاران درباره مدتزمان ادامه هزینهکرد گسترده شرکتها برای هوش مصنوعی و مراکز داده تردید بیشتری پیدا کردهاند. بازار اکنون میخواهد بداند میلیاردها دلار سرمایهگذاری در پردازندهها، حافظههای پیشرفته و زیرساختهای محاسباتی چه زمانی به درآمد و سود پایدار تبدیل خواهد شد.
در معاملات آمریکا، سهام انویدیا حدود ۵ درصد، AMD نزدیک به ۵.۲ درصد و میکرون حدود ۲.۳ درصد کاهش یافت. این فشار به بازارهای آسیایی نیز منتقل شد و افت سنگین سامسونگ و SK Hynix، شاخص کاسپی کره جنوبی را نزدیک به ۱۱ درصد پایین کشید.
برای دنبالکردن تحولات بازار سهام، صنعت فناوری و اقتصاد جهانی میتوانید به بخش اخبار ایران اسکم مراجعه کنید.
سقوط سهام فناوری چرا شدت گرفت؟
نخستین عامل، نگرانی درباره هزینههای عظیم زیرساخت هوش مصنوعی است. شرکتهای بزرگ فناوری برای ساخت مراکز داده، خرید تراشههای پیشرفته و تأمین برق و تجهیزات شبکه، سرمایهگذاریهای بیسابقهای انجام دادهاند.
تا زمانی که تقاضا برای تراشههای هوش مصنوعی با سرعت بالا رشد میکرد، بازار این هزینهها را نشانهای مثبت برای شرکتهایی مانند انویدیا، SK Hynix و سامسونگ میدانست. اما اکنون سرمایهگذاران بیشتر درباره نحوه تأمین این پروژهها و سرعت بازگشت سرمایه سؤال میکنند.
گزارشی مبنی بر اینکه انویدیا ممکن است حدود ۲۵۰ میلیارد دلار پشتوانه مالی برای پروژه مرکز داده OpenAI فراهم کند، نگرانیها درباره «تأمین مالی چرخشی» را افزایش داد. در چنین ساختاری، تولیدکننده تراشه ممکن است به مشتری خود برای خرید محصولاتش کمک مالی کند؛ موضوعی که میتواند تشخیص تقاضای واقعی از تقاضای وابسته به تأمین مالی را دشوار کند. رویترز این گزارش را یکی از عوامل افت نزدیک به ۵ درصدی سهام انویدیا معرفی کرده است.
این نگرانی به معنای اثبات وجود مشکل مالی در انویدیا یا OpenAI نیست. بااینحال، بازار نسبت به هر نشانهای که نشان دهد رشد تقاضای هوش مصنوعی به تعهدات مالی پیچیده وابسته شده، حساستر شده است.
رقابت چین چگونه به ریزش سهام تراشه دامن زد؟
دومین عامل مهم در سقوط سهام فناوری، پیشرفت شرکتهای چینی در تولید تراشه و تجهیزات نیمهرسانا بود. گزارشهایی درباره توسعه داخلی تجهیزات لیتوگرافی DUV در چین، نگرانی از افزایش سریع ظرفیت تولید تراشههای حافظه را تشدید کرد.
هنوز اطلاعات دقیقی درباره عملکرد این تجهیزات، شرکتهای سازنده و زمان تجاریشدن گسترده آنها منتشر نشده است. بااینحال، سرمایهگذاران نگراناند که پیشرفت چین بتواند در بلندمدت جایگاه شرکتهای بزرگ کرهای، تایوانی و غربی را تضعیف کند.
عرضه اولیه سهام شرکت چینی CXMT نیز توجه بازار را جلب کرد. ارزش سهام این تولیدکننده حافظه در نخستین روز معامله جهش شدیدی داشت و دستکم ۸.۶ میلیارد دلار سرمایه جذب کرد. موفقیت این عرضه، برنامه چین برای کاهش وابستگی به تراشههای خارجی را پررنگتر کرد.
بااینحال، برخی تحلیلگران معتقدند واکنش بازار بیش از اندازه شدید بوده است. براساس ارزیابی مطرحشده در گزارش آسوشیتدپرس، پیشرفت چین در تجهیزات DUV لزوماً به معنای تهدید فوری برای رهبران جهانی صنعت تراشه نیست.
همچنین CXMT بیشتر در بازار حافظههای معمولی DRAM رقابت میکند و به گفته برخی تحلیلگران، هنوز چند سال با شرکتهای کرهای در فناوری حافظه پهنباند یا HBM فاصله دارد. این نوع حافظه یکی از اجزای اصلی پردازندههای هوش مصنوعی پیشرفته است.
کدام شرکتهای فناوری بیشترین افت را تجربه کردند؟
موج فروش در آسیا شدیدتر از بازار آمریکا بود. سهام SK Hynix حدود ۱۴.۷ درصد کاهش یافت و سهام سامسونگ الکترونیکس با افت ۱۳.۴ درصدی، بدترین کاهش یکروزه خود در نزدیک به دو دهه را ثبت کرد. این دو شرکت در مجموع تقریباً نیمی از وزن شاخص کاسپی را تشکیل میدهند.
سهام شرکت ژاپنی کیوکسیا نیز ۱۸.۳ درصد سقوط کرد و مدیاتک تایوان نزدیک به ۱۰ درصد کاهش یافت. شاخص نیکی ژاپن حدود ۴ درصد و شاخص تایکس تایوان ۴.۷ درصد پایین آمد. سهام TSMC نیز حدود ۳ درصد افت کرد.
افت SK Hynix از اهمیت بیشتری برخوردار بود؛ زیرا این شرکت یکی از تأمینکنندگان اصلی حافظه HBM برای انویدیا محسوب میشود. سهام آمریکایی SK Hynix نیز به ۱۴۳.۰۲ دلار رسید و برای نخستینبار از زمان عرضه در نزدک، پایینتر از قیمت عرضه اولیه ۱۴۹ دلاری بسته شد.
آیا حباب هوش مصنوعی در حال ترکیدن است؟
ریزش اخیر بهتنهایی پایان رونق هوش مصنوعی را ثابت نمیکند. تقاضا برای توان پردازشی، مراکز داده و تراشههای پیشرفته همچنان بالاست و بسیاری از شرکتهای فعال در این حوزه از رشد درآمد برخوردارند.
مشکل اصلی، فاصله میان عملکرد واقعی شرکتها و انتظارات بسیار بالای بازار است. زمانی که قیمت سهام براساس رشد سریع و طولانیمدت ارزشگذاری شده باشد، حتی یک گزارش مالی قوی نیز ممکن است کافی نباشد. سرمایهگذاران علاوه بر درآمد فعلی، به هزینه سرمایه، حاشیه سود و چشمانداز سفارشهای آینده توجه میکنند.
رواج مدلهای متنباز و کمهزینه چینی مانند Kimi K3 نیز این پرسش را ایجاد کرده است که آیا مدلهای آینده به همان میزان پیشبینیشده به تراشههای گرانقیمت و حافظه HBM نیاز خواهند داشت یا خیر. کاهش شدت محاسبات میتواند بخشی از برآوردهای فعلی تقاضای سختافزار را زیر سؤال ببرد.
تأثیر ریزش فناوری بر نزدک و بازارهای دیگر
شرکتهای فناوری و نیمهرسانا وزن بالایی در شاخص نزدک و S&P 500 دارند. بنابراین، کاهش سهام انویدیا و دیگر تراشهسازان میتواند حتی در صورت عملکرد مثبت سایر صنایع، شاخصهای اصلی آمریکا را تحت فشار قرار دهد.
سرمایهگذاران در ادامه به گزارشهای درآمدی شرکتهای بزرگ فناوری، پیشبینی هزینههای سرمایهای و تصمیم فدرال رزرو توجه خواهند کرد. افزایش نرخ بهره یا حفظ سیاست انقباضی میتواند فشار بیشتری بر سهام رشدی وارد کند؛ زیرا نرخهای بالاتر، ارزش فعلی سودهای مورد انتظار شرکتها را کاهش میدهند.
زمان انتشار تصمیم نرخ بهره، گزارشهای تورم و دادههای اشتغال آمریکا در تقویم اقتصادی ایران اسکم قابل پیگیری است. فعالکردن هشدار رویدادها میتواند معاملهگران را پیش از انتشار دادههای مهم مطلع کند.
چرا این خبر مهم است؟
این خبر مهم است، زیرا سقوط سهام فناوری نشان میدهد سرمایهگذاران دیگر رشد صنعت هوش مصنوعی را بدون بررسی هزینهها و ریسکهای مالی نمیپذیرند.
بازار اکنون سه پرسش اساسی دارد: آیا درآمد حاصل از هوش مصنوعی هزینه مراکز داده را جبران میکند، آیا شرکتهای سازنده تراشه در حال تأمین مالی مشتریان خود هستند و آیا چین میتواند سریعتر از انتظار فاصله فناوری را کاهش دهد؟
پاسخ به این پرسشها میتواند مسیر سهام انویدیا، سامسونگ، SK Hynix، TSMC، AMD و دیگر شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی را در ماههای آینده تعیین کند.
جمعبندی
سقوط سهام فناوری نتیجه ترکیبی از نگرانی درباره ارزشگذاری بالا، هزینه سنگین مراکز داده، ساختار تأمین مالی پروژههای هوش مصنوعی و افزایش رقابت چین است. افت انویدیا و دیگر تراشهسازان آمریکایی، موج فروش بزرگی در کره جنوبی، ژاپن و تایوان ایجاد کرد.
با وجود این، هنوز نمیتوان ریزش اخیر را پایان قطعی رونق هوش مصنوعی دانست. گزارشهای درآمدی آینده، سفارش تراشههای HBM و برنامه هزینهکرد شرکتهای بزرگ فناوری مشخص خواهند کرد که این حرکت یک اصلاح کوتاهمدت است یا آغاز بازنگری عمیقتر در ارزشگذاری صنعت.
منبع
Yahoo Finance | 28/07/2026